Proje ve Performans Ödevlerini Hazırlarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

1 gönderi / 0 yeni
Site Yöneticisi kullanıcısının resmi
Site Yöneticisi
Çevrim dışı
Üyelik: 27/11/2011 - 10:21
Proje ve Performans Ödevlerini Hazırlarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

PROJE VE ÖDEVLERİMİZİ HAZIRLARKEN UYMAMIZ GEREKEN KURALLAR

I. ÖDEV YAPMAK SİZE NELER KAZANDIRIR ?

  • İlgi alanınıza giren konuda ayrıntılı bilgi sahibi olmanızı,
  •  
  •  Edinilen bilginin kalıcılığını,
  •  
  • Konuların anlaşılmasını ve pekiştirilmesini,
  •  
  • Araştırma yöntem ve teknikleri ile ilgili becerileri kazanmanızı ve geliştirmenizi,
  •  
  • Kütüphaneyi ve bilgi kaynaklarını kullanmanızı,
  •  
  • Yaratıcı kişiliğinizi ve bireysel farklılığınızı göstermenizi sağlar.

II. ÖDEV YAPARKEN İZLENMESİ GEREKEN AŞAMALAR

Sizin ve öğretmeninizin beklentilerine cevap verecek ödevler hazırlayabilmeniz için, ödev yaparken şu aşamaları izlemeniz gerekir:

Ödev Konusunu Belirleme

A. Bilgi Arama Stratejilerini Oluşturma

B. Bilginin Yerini Bulma ve Gerekli Bilgiyi Alma

C. Bilgiyi Kullanma

D. Sentezleme

E. Değerlendirme

A. Ödev Konusunu Belirleme: Ödev konunuzu seçerken şu noktalara dikkat ediniz.

  •  İlginizi çeken, araştırmaktan zevk alacağınız bir konu seçmeye özen gösterin.
  • Konunuzu belirlemeden önce konuyla ilgili yeterli kaynağa erişip erişemeyeceğinizi kontrol edin. Bu konuda bir ön araştırma yapın.
  • Ödevinizde kullanmanız gereken kaynak sayısı, türü, ödevin en az ve en fazla kaç sayfa olacağını, ödevin teslim tarihini, ödevin nasıl değerlendirileceğini ve not ortalamanızı nasıl etki edeceğini öğretmeninizden öğrenin. Buna göre araştırmanıza önceden başlayın.
  • Konunuzla ilgili anahtar ve eşanlamlı sözükleri belirleyin. Bu konuda öğretmen ve kütüphaneciden yardım alabilirsiniz. Örneğin: “Halikarnas Balıkçısı” hakkında araştırma yapıyorsanız, diğer adının “Cevat Şakir Kabaağaçlı” olduğunu bilmeniz gerekir. Fizik’ten aldığınız bir dönem ödevi konusu kimyanın bir alanı olabilir. Örneğin: Voltaic cell’in eşanlamlısı galvanic cell’dir ve elektrokimya ile ilgili bir konudur.
  • Ödevin yarattığı, endişe, kaygı, sıkıntı ve belirsizlik duyguları normaldir. İsterseniz bu duyguları kontrol altına alabilirsiniz.

B. Bilgi Arama Stratejisi Oluşturma:

  • Ödev konunuzu belirledikten sonra, ödeviniz için gerekli olan bilgileri, nerden ve nasıl bulacağınızı tespit etmeniz ve stratejiler oluşturmanız gerekir. Genelde;
  • Tarihi ve genel bilgiler için ansiklopediler,
  • Güncel, istatistiksel ve coğrafi bilgiler için almanaklar, yıllıklar ve atlasları,
  • Resim, fotoğraf gibi görsel bilgiler için internet kullanılır. Bu kaynakların kullanımını konusunda kütüphaneden istediğiniz zaman yardım alabilirsiniz.

C. Bilginin Yerini Bulma ve Gerekli Bilgiyi Alma:

  • Bilgi kaynaklarına (ansiklopedi, almanak, yıllık, rehber vb.) okul kütüphanelerden ve internetten erişebilirsiniz.
  • Bilginin kitapta kaçıncı sayfada olduğunu bulmak için kaynağın indeksini, indeksi yoksa içindekiler sayfasını kullanın.
  • Konunuzla ilgili çok fazla bilgiye ulaşabilirsiniz. Bu durumda konunuzu sınırlandırın. Örneğin; “Osmanlı İmparatorluğu” ile ilgili bir ödev aldınız. Konu ile ilgili çok fazla bilgi buldunuz. Bu durumda konunuzu “ Osmanlı İmparatorluğu’nda Toplumsal Hayat ve Kültür” olarak sınırlandırınız.
  • Konunuzla ilgili bilgi bulamayabilirsiniz. Bu durumda konunuzu genişletmeniz gerekebilir. Örneğin, ödev konusu olarak “Biyolojik silahların çocukların gelişimi üzerindeki etkileri” hakkında bir araştırma aldınız ve konu ile ilgili bilgi bulamadınız. Bu durumda ödev konunuzu “Biyolojik silahların insanların gelişimi üzerindeki etkileri” olarak genişletiniz.

D. Bilgiyi Kullanma:

  • Gözlem, okuma ve dinleme tekniklerini kullanarak, bilgi kaynaklarında yer alan ve ödev konunuzla bağlantısı olan bilgiyi not edin.
  • Not almak için not alma kartlarını, defter, kağıt veya bilgisayarı kullanabilirsiniz.
  • Ödevde kullandığınız bilgi kaynaklarının künyelerini (yazarın adı-soyadı, eser adı, yayın yeri, yayın evi, yayın tarihi) not edin. Zira ödev sonunda yazmanız gereken “Kaynakça” bölümünde bunları detaylı olarak yazmanız gerekecektir.

E. Çeşitli Kaynaklardan Alınan Bilginin Sentezlenmesi ve Sunum:

  • Çeşitli kaynaklardan topladığınız bilgiyi, hedefiniz ve yorumlarınız doğrultusunda birleştirip, yeniden yapılandırın.
  • Ödevin giriş, gelişme ve sonuç bölümünde hangi konulara yer vereceğinizi belirleyin.
  • Bilgileri kendi cümlelerinizle ifade edin. Gerekli yerlerde alıntı ve gönderme yapın.
  • Ödevi sunacak iseniz, hangi yöntemi (tepegöz, projeksiyon vb.) kullanacağınızı belirleyin.

F. Değerlendirme:

  • Ödevi bitirdikten sonra kontrol ediniz.
  • Ödevin teslim tarihi daha uzun olsaydı ödevinize neler ekleyeceğinizi düşünün.
  • Ödevinizi istediğiniz gibi yaptığınızda bir mutluluk ve rahatlık hissetmeniz ya da ödevinizin beklediğiniz gibi olmamasının sizde yarattığı hayal kırıklığı normaldir.
  • Ödeviniz neden istediğiniz gibi olmamasının sebeplerini belirleyin. (Ödev teslim tarihinin kısa olması, gerekli bilgiye ulaşamama vb.)

III. ÖDEVİN YAZIMI

Ödevler yazılı ve sözlü sınavlar kadar önemlidir. Ödevlerin daha kolay okunabilmesi, bir bütünlük içermesi ve anlaşılır olması için belirli bir düzene göre hazırlanması gerekir. Ödev yazarken şu aşamaları dikkat etmeniz gerekir,

Ödev 5 bölümden oluşur.

A. Kapak

B. İçindekiler Sayfası

C. Araştırma Metni (Giriş-Gelişme-Sonuç)

D. Ekler

E. Kaynakça-Bibliyografya-Referans

A. Kapak: Ödevimizin başlığı, adımız, soyadımız, numarımız, sınıfımız, ödevi aldığımızın dersin adı ve öğretmenin adı, ödevin teslim tarihi ve okulumuzun adının bulunduğu ilk sayfa kapaktır.

B. İçindekiler Sayfası: İçindekiler sayfası, ödevde yer alan ana ve alt başlıkları gösterir. Her başlığın karşısına sayfa numarası yazılır. Ana başlıklar ve alt başlıklar belli bir düzende yazılmalıdır.

C. Ödev Metni: Ödev metni giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
 

  • Giriş Bölümü: Bu bölümde ödev konusu, ödevin sınırları, ödevin amacı, ana ve alt başlıklar belirtilir.
  • Gelişme Bölümü: Ödev konusunun ayrıntılı olarak açıklandığı bölümdür. Bu bölümde konu açıklanır, örnekler ve karşılaştırmalar verilir. Konuyla ilgili resimler, tablolar, şemalar bu bölümde verilir.
  • Sonuç: Ödevin genel değerlendirilmesine ve kişisel görüşlere yer verildiği bölümdür.

D. Ekler: Ödevin bütünlüğünü bozacak ödevle ilgili resimleri, fotoğrafları, tabloları ve grafikleri ödev sonunda ek olarak verilebilirsiniz. Bunun için ödevin gerekli bölümlerinde yönlendirmeler yapmalısınız.

Örnek: “Rover” marka arabalar ( Ek 1) İngilizler tarafından üretilir.

E. Kaynakça (Bibliyografya-Referans): Ödevde yararlanılan kaynakların metin içinde (alıntılar-quotations, göndermeler-citations) ve metin sonunda (kaynakça, referans, bibliyografya) gösterilmesi gerekir.

IV. ÖDEVDE KULLANILAN KAYNAKLARIN METİN İÇİNDE GÖSTERİLMESİ

Ödevde kullanılan kaynaklar metin içinde alıntı ve göndermeler ile gösterilir. Bu kavramları örneklerle açıklayalım:

A. Alıntı (quotation): Bir kaynakta (ansiklopedi, sözlük, yılık, kitap, dergi vb.) yer alan bilgiyi, yazarın cümlelerini, ödevde aynen kullanıyorsanız, bu bilgileri hangi kaynaktan aldığınızı göstermeniz gerekir. Alıntılar tırnak içinde yazılır ve aşağıda belirtilen şekillerde verilir:

 

  • Yazarın adı alıntının bir parçası değilse, alıntıdan sonra parantez içinde yazar soyadı ve alıntının yapıldığı kaynağın sayfa numarası verilir. Örnek:

“Hipotez, araştırılan sorunla ilgili olarak öne sürülen, doğruluğu veya yanlışlığı henüz test edilmemiş, fakat doğruluğuna önceden güven duyulan bir çözümlemedir”(Seyidoğlu 5)

  • Yazarın adı alıntının bir parçası ise, alıntıdan sonra parantez içinde sadece alıntının yapıldığı sayfa numarası verilir.Hipotez için birçok tanım yapılmıştır. Örnek:

Seyidoğlu, hipotezi, “Araştırılan sorunla ilgili olarak öne sürülen, doğruluğu veya yanlışlığı henüz test edilmemiş, fakat doğruluğuna önceden güven duyulan bir çözümlemedir”(5) şeklinde tanımlamaktadır.

  •  Alıntı yapılan metinde bazı kelimeler atlanıyorsa, atlanılan yerler […] şeklinde belirtilir.

Örnek:  “Hipotez, araştırılan sorunla ilgili olarak öne sürülen, doğruluğu veya yanlışlığı henüz test edilmemiş, fakat doğruluğuna önceden güven duyulan bir çözümlemedir[…]. Hipotez araştırmayı sonuca götüren çok önemli bir yol göstericidir” (Seyidoğlu 5).

B. Gönderme (citation): Kaynaklardaki bilgileri kendi cümleleriniz ile ifade ediyorsanız, kullandığınız kaynağa gönderme yaparsınız.

Tek Yazarlı Eserlere Gönderme Yaparken:

  • Yazarın adı göndermenin bir parçası değilse, gönderme yapılan cümle yazılır. Sonra parantez içinde yazarın soyadı ve göndermenin alındığı sayfa numarası belirtilir. Örnek:
  • Sık sık yapılan atıflar bilgi arama davranışı üzerinde büyük bir etkiye sahiptir (Kalbach 3).
  • Yazarın adı göndermenin bir parçası ise, yazarın soyadı yazılır. Gönderme yapılan cümle yazılır ve parantez içinde göndermenin alındığı sayfa numarası belirtilir. Örnek:
  • Kalbach, sık sık yapılan atıfların bilgi arama davranışı üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğunu belirtir (3).

İki ve Üç Yazarlı Olan Eserlere Gönderme Yaparken:

  • Yazarın adı göndermenin bir parçası ise, yazarların soyadı yazılır. Gönderme yapılan cümle yazılır ve parantez içinde göndermenin alındığı sayfa numarası belirtilir. Örnek:
  • Eisenberg ve Berkowitz dünyadaki bilgiyi metin ve insan olmak üzere iki kategoride ele alır (6).

Üçten Fazla Yazarı Olan Eserlere Gönderme Yaparken:

  • İlk yazarın soyadı yazılır, diğer yazarlar için kısaltmalar kullanılır. Türkçe göndermelerde “ve diğerleri”, İngilizce’de ise “et al.” kullanılır. Örnek:
  • Aşamalı işlem modeli mekanik olarak bilgi aramanın çok ilerisinde olup, 3 alanı duyguları, zihinsel düşünceleri, fiziksel davranışları ve stratejileri birlikte ele alır (Wilson et al. 5)

Yazarı Olmayan Eserlere Gönderme Yaparken:

  • Gönderme yapılan cümleden sonra, parantez içinde eser adının ilk kelimesi altı çizili veya italik olarak verilir. Sonra sayfa numarası verilir. Örnek:
  • Şah-i Zinda anıtkabri Semerkand’ın merkezinde XIV. yüzyılda inşaa edilmiştir (Eski 108).

Kurumlar Tarafından Yayınlanan Eserlere Gönderme Yaparken:

  • Gönderme yapılan cümle yazıldıktan sonra, parantez içinde kurum adı ve göndermenin alındığı sayfa numarası verilir. Örnek:

 

Şu bir gerçektir ki, milletlerin bütünleşmesinde, kaynaşmasında, şuurlaşmasında en mühim vasıta Milli dildir (Kültür Bakanlığı, 47).

Aynı Anda Birden Fazla Esere Gönderme Yaparken:

  • Yazar soyadı ve sayfa bilgileri noktalı virgülle ayrılarak verilir.Örnek:

 

Geliştirilen çeşitli modeller, bireyin aradığı bilgiye ulaşmasında bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazanılmasının önemli olduğunu belirtir (Kuhlthau 12; Eisenberg 75; Ellis 91).

 Ödevde Yazarın Birden Fazla Eserine Gönderme Yaparken:

  • Ödevinizde aynı yazarın birden fazla eserini kullanıyorsanız, parantez içinde yazarın soyadından sonra gönderme yapılan eserin adı kısaltılarak, italik veya altı çizili olarak verilir. Son olarakta sayfa numarası verilir. Örnekler:

 

70’li yılların ortalarında, kişisel bilgisayarla ilgili somut bilgiler yoktu (Marshall, Bill 9).

 

Sony Şirketi, 1946’da iki kişi tarafından, Japonya’nın başkenti Tokyo’da kurulmuş ve günümüzde dünyanın önde gelen elektronik imalatçılarından biri olmuştur (Marshall, Akio 4).

V. KAYNAKÇANIN (BİBLİYOGRAFYA, REFERANS) DÜZENLENMESİ

Kaynakça, ödev yaparken kullandığımız bilgi kaynaklarını gösteren bir listedir. Kaynakça için bibliyografya ve referans terimleri de kullanılabilir. Ödevde verilen alıntılar ve göndermelerin yapıldığı kaynaklar ile ilgili bibliyografik bilgilerin (yazarın adı soyadı, eserin adı, yayın yeri, yayın evi, yayın tarihi vb. bilgiler) kaynakçada verilmesi zorunludur. Kaynakça alfabetik olarak düzenlenir. Kaynakça çeşitli kurallara göre yazılır. Bunun için geliştirilmiş çeşitli standartlar vardır. Bizim kullanacağımız The Modern Language Association tarafından geliştirilen MLA standartlarıdır.

Ödevde kullandığınız basılı (kitap, ansiklopedi, sözlük, dergi, gazete, broşür vb.) ve elektronik kaynakları ( CD-ROM, DVD, Videokaset, online) kaynakçada çeşitli şekillerde göstermeniz gerekir.

A. YAZILI KAYNAKLARIN KAYNAKÇADA GÖSTERİLMESİ

A.1. Kitap Künyesi İçin İpuçları

ü Kitap ile ilgili bilgileri kitabın iç kapağında görebilirsiniz.

ü Yazarın soyadı sonra virgül konup adı yazılır. Daha sonra eserin adı altı çizilerek yazıldıktan sonra yayın yeri:yayın evi, yayın tarihi şeklinde basım bilgileri verilir.

ü Yazarın iki ismi varsa ikinci ismi kısaltılarak verilir.

ü Yazarın adına bağlı ünvanlar (Dr.,Prof., Mr., Mrs., Sir vb.) verilmez.

ü Eser adı iç kapaktaki gibi baş harfleri büyük yazılarak verilir.

ü Birinci basım kaynakçada belirtilmez. Diğer basımlar belirtilir.

ü Birden fazla yayın yeri varsa ilk yayın yeri yazılır. Yayıncı ismi kısaltılarak verilir. Bu bilgiler eserin iç kapağında mevcuttur.

ü İç kapakta yayın tarihi belirtilmemiş ise iç kapağın arka sayfasında yer alan © şeklinde gösterilen copy right en son telif hakkı tarihi verilir.

ü İngilizce kitaplarda yayın yeri ve yayın evi belli değilse n.p., yayın tarihi belli değilse n.d kısaltmaları kullanılır. Türkçe kitaplarda yayın yeri belli değilse s.l, yayın evi belli değilse s.n., yayın tarihi belli değilse t.y kısaltmaları kullanılır.

ü Alt satıra geçildiğinde beşinci harfin altından başlanır.

BİLGİYE ERİŞİM ARAÇLARI

Bilgi ararken erişim araçlarından yararlanılır. Kütüphanede bulunan kaynaklar hakkında bilgi edinmek için kütüphane kataloğu kullanılır. Bir kütüphaneyle sınırlı kalmaksızın herhangi bir konuda yayınlanmış kaynaklar hakkında bilgi edinmek için indekslerden yararlanılır. World Wide Web sayesindeyse İnternet üzerindeki elektronik kaynaklar hakkında bilgi edinilir.

Kütüphane Katalogları: Her kütüphanede, kaynaklarını listeleyen bir katalog vardır. Katalog, koleksiyondaki tüm kaynakları tanımlar ve yerlerini gösterir.

Kütüphane kataloğu, bir kütüphanede bulunan tüm kaynakları listeler. Kütüphanelerin bir kısmında bilgisayara dayalı (çevrimiçi - online), bir kısmında da kart kataloglar kullanılır. Kart kataloglarda kaynaklarla ilgili bilgiler kartlara kaydedilir. Çevrimiçi kataloglarda ise kütüphane kaynakları ile ilgili bilgiler bir veritabanında (elektronik ortamda belli bir düzeni olan veri koleksiyonu) depolanır. Bu veritabanına bilgisayar terminalleri yardımıyla erişilir.

İndeksler, abstraklar ve elektronik veritabanları: Herhangi bir konudaki yayınları listeleyen kaynaklardır. Bir kütüphanenin koleksiyonuyla sınırlı değildirler. Belli aralarla yayınlanırlar. Abstraklarda, indekslerden farklı olarak, kaynakların özetleri de bulunur. Elektronik ortamda bulunan indeks ve abstraklara veritabanı adı verilir.

World Wide Web (WWW): Internet üzerindeki bilgiye erişim için kullanılan bir araçtır. WWW, kütüphanelerde bulunan bilginin yalnızca bir kısmını içermektedir. Kullandığınız kaynakların büyük bir kısmı henüz WWW üzerinden erişilir hale gelmemiştir.

Bilgisayarla tarama teknikleri

1. Anahtar kelime taraması – Tarama için girdiğiniz anahtar kelimeleri içeren tüm kaynakların taranması.

Bir konuda bilgisayar taraması yapabilmek için önce o konunun anahtar sözcüklerini belirlememiz gerekir. Anahtar sözcük, bir konuyu en iyi ifade eden sözcüktür.

Bağlaçlar

( AND, OR, NOT)(VE, VEYA, VE DEĞİL) kullanılarak yapılan taramadır. Bu bağlaçlar taramayı genişletir ya da daraltır.

Bu bağlaçların büyük harfle yazılması tavsiye edilir.

AND: Taramayı daraltır. Örn: Çocuk AND kitap

OR: Taramayı genişletir. Örn: Çocuk OR kitap

NOT: Taramayı daraltır. Örn: Çocuk NOT kitap

Yıldız ve Soru işareti * ?

Bir kelimenin sonunu, o kelimenin kökünden türeyen başka kelimeleri bulmak için kesebilirsiniz. Kestiğiniz yerde kullanmanız gereken karakter asterisk( * ) tir, fakat bazen soru işareti de ( ? ) bu amaçla kullanılır.

Tarama sonuçları- kütüp*

kütüphane

kütüphaneler

kütüphanecilik

kütüphaneci

kütüphaneciler

Tırnak işareti

“ ” Bütünleşik tarama, içerisine yazılan kalıbı yazıldığı gibi tarar. “Çocuk ve kitap” gibi.

BİLGİYE ULAŞMA

Eğer neyi nasıl yapacağınızı biliyorsanız internet üzerinde bilgi aramak oldukça eğlenceli olabilir.

Nasıl Başlayacağım?

Giriş

Bir ödev çalışmasına başlamadan önce dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır.İlk adım konuyu seçmektir.

1.Konu seçimi:

Seçeceğiniz konu çok geniş olursa, bu konuda çok fazla kaynak bulunacağından, kaynaklardan elde edeceğiniz bilgiyi bir araya getirmek ve çözüme ulaşmak çok güç olabilir. Ayrıca, çalışmayı zamanında tamamlamakta da zorlanabilirsiniz.

Bazen öğretmenleriniz konu seçimini size bırakır. Eğer konu seçimi size bırakılmışsa, en çok ilgi duyduğunuz konuyu seçmenizde yarar vardır. Konuyu seçtikten sonra, konuyu sınırlama aşamasına geçmeniz gerekir.

2. Konu sınırlaması:

Örneğin; ''müzik'' çok geniş bir konudur. İnsanlık tarihi boyunca, değişik kültürler tarafından üretilen, çok çeşitli müzik türlerinden söz etmek mümkündür. Burada konunuzu “rock and roll” gibi belli bir müzik türüyle sınırlayabilirsiniz. Ancak, bu da ödeviniz için geniş olabilir. Çalışmanızın amacına göre “rock and roll tarihi” ya da “Avrupa’da rock and roll” gibi bir konu sınırlaması daha yapmanız gerekir.

Şimdi, birlikte, bir başka örnekle, konuyu aşamalı olarak nasıl sınırlayacağımızı görelim: Konumuz “uzay” olsun. Bu çok geniş bir konudur. Uzayla ilgili çok fazla kaynağa ve bilgiye ulaşabiliriz. Bu durumda konuyu sınırlandırmamız gerekir. İlk sınırlandırmamızı “uzay istasyonları” olarak yapabiliriz; ancak konuyu hâlâ yeterince daraltmış sayılmayız. Bir sonraki adımda, “uzay istasyonlarında yaşam koşulları” boyutuyla konumuzu sınırlayabiliriz. Bununla da yetinmeyip, “uzay istasyonlarında yaşam koşullarının astronatlar üzerindeki etkileri” hatta, “uzay istasyonlarında yaşam koşullarının astronatlar üzerindeki psikolojik etkileri” şeklinde sınırlamamızı sürdürebiliriz. Konumuzu hangi noktaya kadar sınırlayacağımızı belirlemek amacımızla ilgilidir. Konu sınırlaması yapmayı, bir piramite benzetebiliriz. Cümlemiz uzadıkca, konumuz daralacaktır.

Piramit benzetmesini örnek üzerinde görelim:

3. Ödevin / Araştırmanın Amacının Belirlenmesi:

Konu seçiminden sonraki adım, hazırlayacağınız ödevin amacını belirlemektir. Ödevler belirli amaçlar için yapılır:

Bilgi aktarma amaçlı,

Savunma (ikna) amaçlı.

Bir ödev, hazırlayanın yorumunu içermeden sadece bilgi aktarıyorsa, bu, bilgi aktarma amaçlı (informative) bir çalışmadır.

Öğrenci, ödevini, belli bir görüşü desteklemek, savunmak veya bir görüşü çürütmek amacıyla kendi yormunu da katarak yapıyorsa, bu, savunma amaçlı (persuasive) bir çalışmadır.

Çalışmanın başında ödevinizin amacının ne olacağına karar vermeniz ve buna göre bilgi toplamanız gerekir.

Örneğin, “Türkiye'de evsiz çocuklar” konusu, “Türkiye'de evsiz çocukların durumu” şeklinde ifade edildiğinde ödev bilgi aktarma amaçlı yapılmış olur. “Türkiye’de evsiz çocukların durumunu iyileştirmek için daha çok maddi desteğe ihtiyaç var” şeklinde ele aldığınız zaman ödev savunma amaçlı bir çalışma haline gelir.

4.Kaynakları Aramaya Başlamadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Daha önceki etkinliklerinizde konu seçimi ve konunun sınırlanmasından sonra çalışmanızın amacını da belirlemiştiniz. Sıra, hazırlayacağınız ödevle ilgili kaynakları bulmaya geldi. Konuyla ilgili kaynakları aramaya başlamadan önce, dikkat etmeniz gereken bazı noktalar vardır. Bunlara dikkat ederseniz, kısa zamanda doğru kaynaklara ulaşabilirsiniz. Bu nedenle aşağıdaki soruları kendinize sormakla işe başlayabilirsiniz. Soruları yanıtlarken, öğretmenlerinizden de yardım alabilirsiniz.

Ödeviniz sadece yazılı olarak mı sunulacak yoksa sınıfta da sunulacak mı?
Ödevinizde resimler, fotoğraflar, grafikler, haritalar gibi görsel verilere de yer verecek misiniz?
Ödeviniz (en az - en çok) kaç sayfa olacak?
Tarihsel bilgiye ihtiyaç var mı?
Güncel bilgiye ihtiyaç var mı?
Sayısal verilere ihtiyaç var mı?
Ödevinizi hazırlamak için verilen süre nedir? Bu süreyi nasıl kullanacaksınız?
Kullanılması gereken kaynak türü ve kaynak sayısı konusunda sınırlamalar var mı?

Bu soruların cevaplarını göz önünde bulundurarak kütüphaneden ve Internetten konuyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilirsiniz.

BİLGİYE ULAŞMA

Eğer neyi nasıl yapacağınızı biliyorsanız internet üzerinde bilgi aramak oldukça eğlenceli olabilir.

Nasıl Başlayacağım?

Giriş

Bir ödev çalışmasına başlamadan önce dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır.İlk adım konuyu seçmektir.

1.Konu seçimi:

Seçeceğiniz konu çok geniş olursa, bu konuda çok fazla kaynak bulunacağından, kaynaklardan elde edeceğiniz bilgiyi bir araya getirmek ve çözüme ulaşmak çok güç olabilir. Ayrıca, çalışmayı zamanında tamamlamakta da zorlanabilirsiniz.

Bazen öğretmenleriniz konu seçimini size bırakır. Eğer konu seçimi size bırakılmışsa, en çok ilgi duyduğunuz konuyu seçmenizde yarar vardır. Konuyu seçtikten sonra, konuyu sınırlama aşamasına geçmeniz gerekir.

2. Konu sınırlaması:

Örneğin; ''müzik'' çok geniş bir konudur. İnsanlık tarihi boyunca, değişik kültürler tarafından üretilen, çok çeşitli müzik türlerinden söz etmek mümkündür. Burada konunuzu “rock and roll” gibi belli bir müzik türüyle sınırlayabilirsiniz. Ancak, bu da ödeviniz için geniş olabilir. Çalışmanızın amacına göre “rock and roll tarihi” ya da “Avrupa’da rock and roll” gibi bir konu sınırlaması daha yapmanız gerekir.

Şimdi, birlikte, bir başka örnekle, konuyu aşamalı olarak nasıl sınırlayacağımızı görelim: Konumuz “uzay” olsun. Bu çok geniş bir konudur. Uzayla ilgili çok fazla kaynağa ve bilgiye ulaşabiliriz. Bu durumda konuyu sınırlandırmamız gerekir. İlk sınırlandırmamızı “uzay istasyonları” olarak yapabiliriz; ancak konuyu hâlâ yeterince daraltmış sayılmayız. Bir sonraki adımda, “uzay istasyonlarında yaşam koşulları” boyutuyla konumuzu sınırlayabiliriz. Bununla da yetinmeyip, “uzay istasyonlarında yaşam koşullarının astronatlar üzerindeki etkileri” hatta, “uzay istasyonlarında yaşam koşullarının astronatlar üzerindeki psikolojik etkileri” şeklinde sınırlamamızı sürdürebiliriz. Konumuzu hangi noktaya kadar sınırlayacağımızı belirlemek amacımızla ilgilidir. Konu sınırlaması yapmayı, bir piramite benzetebiliriz. Cümlemiz uzadıkca, konumuz daralacaktır.

Piramit benzetmesini örnek üzerinde görelim:

3. Ödevin / Araştırmanın Amacının Belirlenmesi:

Konu seçiminden sonraki adım, hazırlayacağınız ödevin amacını belirlemektir. Ödevler belirli amaçlar için yapılır:

Bilgi aktarma amaçlı,

Savunma (ikna) amaçlı.

Bir ödev, hazırlayanın yorumunu içermeden sadece bilgi aktarıyorsa, bu, bilgi aktarma amaçlı (informative) bir çalışmadır.

Öğrenci, ödevini, belli bir görüşü desteklemek, savunmak veya bir görüşü çürütmek amacıyla kendi yormunu da katarak yapıyorsa, bu, savunma amaçlı (persuasive) bir çalışmadır.

Çalışmanın başında ödevinizin amacının ne olacağına karar vermeniz ve buna göre bilgi toplamanız gerekir.

Örneğin, “Türkiye'de evsiz çocuklar” konusu, “Türkiye'de evsiz çocukların durumu” şeklinde ifade edildiğinde ödev bilgi aktarma amaçlı yapılmış olur. “Türkiye’de evsiz çocukların durumunu iyileştirmek için daha çok maddi desteğe ihtiyaç var” şeklinde ele aldığınız zaman ödev savunma amaçlı bir çalışma haline gelir.

4.Kaynakları Aramaya Başlamadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Daha önceki etkinliklerinizde konu seçimi ve konunun sınırlanmasından sonra çalışmanızın amacını da belirlemiştiniz. Sıra, hazırlayacağınız ödevle ilgili kaynakları bulmaya geldi. Konuyla ilgili kaynakları aramaya başlamadan önce, dikkat etmeniz gereken bazı noktalar vardır. Bunlara dikkat ederseniz, kısa zamanda doğru kaynaklara ulaşabilirsiniz. Bu nedenle aşağıdaki soruları kendinize sormakla işe başlayabilirsiniz. Soruları yanıtlarken, öğretmenlerinizden de yardım alabilirsiniz.

Ödeviniz sadece yazılı olarak mı sunulacak yoksa sınıfta da sunulacak mı?
Ödevinizde resimler, fotoğraflar, grafikler, haritalar gibi görsel verilere de yer verecek misiniz?
Ödeviniz (en az - en çok) kaç sayfa olacak?
Tarihsel bilgiye ihtiyaç var mı?
Güncel bilgiye ihtiyaç var mı?
Sayısal verilere ihtiyaç var mı?
Ödevinizi hazırlamak için verilen süre nedir? Bu süreyi nasıl kullanacaksınız?
Kullanılması gereken kaynak türü ve kaynak sayısı konusunda sınırlamalar var mı?

Bu soruların cevaplarını göz önünde bulundurarak kütüphaneden ve Internetten konuyla ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilirsiniz.

Bilgi Okuryazarı Olmak ne Demektir?

Bilgi okuryazarlığı kısaca bilgiye ulaşma ve bilgiyi kullanma becerisi olarak tanımlanmaktadır. Bilgi okuryazarı olmak bilgiye ihtiyaç duyulduğunda bunu hissetmek ve ihtiyaç duyulan bilgiye ulaşmak, değerlendirmek ve etkili olarak kullanmaktır.

Bilgi Okuryazar Bir Öğrenci,

1. Bilgiye Ulaşır

ü bilgi ihtiyacının farkındadır,

ü karar vermede esas olan doğru bilgiyi tanır,

ü bilgi ihtiyacına dayalı olan problemi belirler,

ü farklı bilgi kaynaklarına ulaşabilir,

ü bilgiye ulaşmada farklı stratejiler geliştirir ve uygular.

2. Bilgiyi Değerlendirir

ü bilginin doğruluğunu ve konu ile ilgisini belirleyebilir,

ü olgular, bakış açıları ve düşünceler arasındaki farkı ayırabilir,

ü geçerli olmayan ve yanlışa sürükleyen bilgiyi tanıyabilir,

ü karşılaştığı soruya ya da soruna uygun olan bilgiyi seçebilir,

3. Bilgiyi Etkili Olarak Kullanabilir

ü bilgiyi farklı alanlara transfer edebilir,

ü yeni bilgiyi daha önce bildikleri ile bütünleştirebilir,

ü problem çözmede ve kritik düşünmede bilgiyi kullanır,

ü bilgi üretir ve iletişim kurar,

ü bilgiyi farklı şekillerde kullanmaktan zevk alır,

ü okumaya istekli ve okumada yeterlidir,

ü bilgiye ulaşmada ve bilgi üretmede mükemmeli arar,

Bilgi okuryazarı bireyler bilgiyi etkili olarak kullanır, diğerleri ile işbirliği yapar, bilgiyi değerlendirme, düzenleme ve geliştirmede teknolojiyi etkili olarak kullanırlar. Bilgi okuryazarlığı üst düzey düşünme becerisi gerektiren, bir yaşam boyu öğrenme becerisidir.

Bilgi okuryazarı bir öğrenci topluma ve öğrenmeye katkıda bulunur ve demokratik bir toplum için bilginin öneminin farkındadır,

Bilgi okuryazarı bir öğrenci topluma ve öğrenmeye katkıda bulunur ve bilgi ve bilgi teknolojilerindeki etik kurallara uyar,

Bilgi okuryazarı bir öğrenci topluma ve öğrenmeye katkıda bulunur ve farklı grupların bilgi üretmesi ve yayması için çalışır

*/